Karma dişlenme dönemi
Çocuklarda ortodonti, gelişmekte olan çene ve diş dizisinin değerlendirilmesini, düzenli takibini ve gerektiğinde uygun tedaviyle yönlendirilmesini kapsar.
Çocuklarda Ortodonti
Uluslararası ortodonti dernekleri, ilk ortodontik değerlendirmenin 7 yaş civarında yapılmasını önerir. Bu dönemde ilk daimî azı dişleri ve ön kesici dişler sürmeye başlar; çene ilişkisi, yer darlığı ve kapanış farklılıkları değerlendirilebilir hâle gelir.
Erken dönemde belirlenen bazı durumlar kısa süreli ve basit uygulamalarla ele alınabilir. Süt dişinin erken kaybında yerleştirilen yer tutucu, daimî diş için ayrılmış alanın korunmasını sağlar. Parmak emme veya dil itme alışkanlığının zamanında ele alınması, kapanış farklılığının kalıcı hâle gelmesini önleyebilir.
Erken kontrol, tedaviye hemen başlanacağı anlamına gelmez. Vakaların önemli bölümünde yapılan tek şey, gelişimin belirli aralıklarla izlenmesi ve tedavi için uygun dönemin beklenmesidir.
Uygunluk
Aşağıdaki başlıklar genel bir çerçevedir. Kesin uygunluk, kayıtlarınız alındıktan sonra belirlenir.
Daimî diş için ayrılmış alanın korunması amacıyla yer tutucu uygulanabilir.
Özellikle tek taraflı çapraz kapanış, çenenin asimetrik gelişimiyle ilişkilendirilebilir.
Üst çene darlığı ve üst solunum yolu ile ilişkili olabileceğinden birlikte değerlendirilmelidir.
Parmak emme, dil itme ve tırnak yeme gibi alışkanlıklar diş konumunu etkileyebilir.
Büyüme dönemi, çene ilişkisinin ortopedik olarak yönlendirilebildiği dönemdir.
Yer analizi yapılarak sürecek dişler için mevcut alan değerlendirilir.
Her çocuk için erken tedavi gerekmez. Gereksiz erken başlangıç toplam tedavi süresini uzatabilir. Tedaviye başlanıp başlanmayacağı, klinik ve radyografik değerlendirme sonucunda belirlenir.
Yöntemin özellikleri
Aşağıdaki bilgiler yöntemin genel özelliklerini tanımlar. Hiçbir ortodontik yöntem diğerlerine göre kesin üstünlük taşımaz; uygunluk vakaya göre değişir.
Çene gelişimi devam ederken uygulanan ortopedik yönlendirme, çene ve dişlerin gelişimini daha uygun yönde destekleyerek ileride gerekebilecek ortodontik tedavinin daha kolay, daha kısa ve daha az kapsamlı olmasına yardımcı olabilir.
Belirgin öne konumlanmış üst ön dişler, çocukluk çağı diş travmalarında risk faktörü olarak tanımlanır.
Ortodontik problem varlığında uygun vakalarda erken dönemde yapılan bir müdahale ile daimî dişlenme dönemindeki tedavi genellikle daha kısa sürer.
Hangi aşamada hangi yöntemlerin uygulanacağı ilk muayenede belirlenir ve aile ile paylaşılır.
Sık sorulanlar
Evet. İlk değerlendirmenin 7 yaş civarında yapılması önerilir. Bu dönemde karma dişlenme başlar ve pek çok durum değerlendirilebilir hâle gelir.
Her zaman değil. Bu dönemdeki tedavinin amacı ortodontik problemi erken saptayıp gelecekteki ortodontik tedavi sürecini, yani ikinci aşama tedaviyi kolaylaştırmaktır. Daimî dişlenme dönemi tamamlandığında kısa süreli ortodontik tedavi tekrar gerekli olabilir. Düzenli kontroller ile mevcut durumun kontrolü yapılarak ikinci aşama tedaviye karar verilir.
Kullanımın günlük rutine bağlanması ve takip çizelgesi tutulması yararlı olabilir. Uyum sağlanamıyorsa hekime bildirilmesi gerekir; sabit alternatifler değerlendirilebilir.
Sürekli ağızdan nefes alan çocuklarda dil damağı desteklemediği için üst çenenin dar gelişme eğilimi tanımlanmıştır. Bu nedenle geniz eti, bademcik ve alerji açısından kulak burun boğaz değerlendirmesi de önerilir.
Üç yaşa kadar genellikle beklenen bir davranış olarak tanımlanır. Daimî ön dişler sürmeye başladıktan sonra devam eden emme, açık kapanış ve ön dişlerin öne konumlanmasıyla ilişkilendirilebilir.
İlgili problemler
Uygunluk problem adına göre değil, ayrıntılı ortodontik değerlendirme sonrasında belirlenir.
Arka dişler genel olarak iyi bir kapanışa sahiptir. Buna karşın dişlerde çapraşıklıklar, dişler arası boşluklar gözlenebilir.
İncele 02 — Sık karşılaşılan durumÜst dişlerin alt dişlere göre daha önde kapandığı bir ilişkidir. Bazen alt çene geriliği eşlik eder, bazen de görünüm dişlerin konumundan kaynaklanır.
İncele 03 — Sık karşılaşılan durumProfilden bakıldığında çene ucunun yüzün diğer bölümlerine göre daha geride görünmesidir. Üst ön dişler daha öndeymiş gibi görünebilir ve dudaklar rahat kapanmayabilir.
İncele 04 — Sık karşılaşılan durumYüzün orta bölümünün daha geride görünmesidir. Bazı kişilerde alt ön dişler üst ön dişlerin önünde kapanır veya ön dişlerde başa baş kapanış görülebilir.
İncele 05 — Sık karşılaşılan durumÜst diş sırasının alt diş sırasına göre daha dar olmasıdır. Isırırken alt çene bir yana kayabilir veya arka dişler normalin tersine, içeride kapanabilir.
İncele 06 — Sık karşılaşılan durumAlt dişlerin üst dişlere göre daha önde kapandığı bir ilişkidir. Görünüm üst çeneden, alt çeneden, dişlerin konumundan veya bunların birlikte etkisinden kaynaklanabilir.
İnceleDiğer seçenekler
Bazı kapanış farklılıklarının kaynağı dişlerin dizilimi değil, alt ve üst çenenin birbirine göre konumudur.
İncele 02 — Sabit tedaviMetal braketler, ortodontide uzun süredir uygulanan ve bilimsel literatürle en geniş şekilde desteklenen tedavi yöntemidir.
İncele 01 — Hareketli aparey sistemiŞeffaf plaklar, diş dizisine birebir oturacak şekilde üretilen ince ve saydam apareylerdir.
İnceleİletişim
Ortodonti Uzmanı Didem Eser Ölçücü Muayenehanesi
